Two-Faceted Ideas of God and Human in Islamic and Emerging Mysticism; Comparative Study of Rumi and Paulo Coelho Mysticism
Kheir al-Nesa Nikpoor, Shabnam Hatampour, Farzaneh Sorkhi, Gholamreza Davodipour
Persian Language and Literature مجله علمی پژوهشی زبان و ادب فارسی May 16, 2025 DOI: 10.71638/farsij.2025.1206963 (opens in new tab)
Study at a glance
AI-extracted from the abstract| Characteristics | Theoretical or philosophical paper Peer reviewed |
|---|---|
| Topics | Mysticism |
| Key points | Argues that in Rumi's works, as representative of Islamic mysticism, God is the center and foundation of mysticism and the attainment of knowledge and truth, while in Paulo Coelho's works, as representative of emergent spiritualities, the human being is the center and basis of mysticism. The authors frame this contrast through four paired concepts: law-centeredness versus law-avoidance, spiritual love versus material love, belief in resurrection versus reincarnation, and rationalism versus anti-rationalism. |
Abstract
اساس مفهوم عرفان مبتنی بر شناخت حقیقت و تحقق آرامش و سعادت انسان‌هاست اما واقعیت این است که در عمل خوانشی متکثر، متفاوت و بعضاً متضاد از این مفهوم صورت پذیرفته است که این موضوع منجر به شکل‌گیری نحله‌های مختلفی همچون عرفان مذهبی (دارای زیرشاخه‌های مختلف) و عرفان‌های نوظهور شده است که هریک بر وجوه مختلفی از عرفان تأکید و تمرکز نموده‌اند. مسألة مهم آنجاست که در عرفان اسلامی، مفهوم خدامحوری و رویکردهای قرابت انسان‌ها به خداوند اساس و مبناست حال آنکه در عرفان‌های نوظهور و بر اساس مبانی پست مدرنی انسان‌ها در محوریت قرار می‌گیرند. براین اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی تطبیقی جایگاه خداوند و انسان در دو مکتب عرفان اسلامی با تأکید برآثار مولوی و عرفان‌های نوظهور با تأکید برآثار پائولو کوئیلو است. سوال اصلی پژوهش حاضر عبارت است از: «درآثار مولوی و پائولو کوئیلو جایگاه خداوند و انسان چگونه است؟» یافته‌های پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای نشان داد در آثار مولوی به عنوان نمایندة عرفان اسلامی، خداوند محوریت و مبنای عرفان و کسب معرفت و نیل به حقیقت است اما در آثار پائولو کوئیلو، به عنوان نمایندة عرفان‌های نوظهور، انسان مبنا و محوریت عرفان قرار دارد. این موضوع بر اساس تطبیق مفاهیم چهارگانة شریعت‌محوری در برابر شریعت‌گریزی، عشق معنوی در برابر عشق مادی، معادباوری در برابر تناسخ پذیری و عقل گرایی در برابر عقل ستیزی قابل بررسی است.
Comparable studies
Other theoretical and historical papers on mysticism, most cited first.
| Study | Year | Design | Participants |
|---|---|---|---|
| The mystical mind: probing the biology of religious experience | 2000 | Theoretical or philosophical paper | |
| Religious and Mystical Experiences as Artifacts of Temporal Lobe Function: A General Hypothesis | 1983 | Theoretical or philosophical paper | |
| The Problem of Pure Consciousness: Mysticism and Philosophy | 1993 | Edited collection of essays | |
| Irreducible Mind: Toward a Psychology for the 21st Century | 2020 | Theoretical or philosophical paper | |
| Mysticism and schizophrenia: A phenomenological exploration of the structure of consciousness in the schizophrenia spectrum disorders. | 2016 | Theoretical or philosophical paper |