“Alias Grace”, “Sybil” ve “Üç Ruhlu Kadın” Üzerine Dissosiyatif Bir Okuma

Abstract

Dissosiyatif kimlik bozukluğu (DKB), her bireyde bulunan dissosiyasyon mekanizmasının patolojik seviyeye ulaşmasıdır. Bu noktada DKB, bir kişinin kimliğinin, düşüncelerinin, duygularının ve davranışlarının farklı “kimlik durumları” ya da “alter” adı verilen ayrı parçalar halinde bölünmesiyle karakterize olur. Bu durum, kişinin kendilik algısında, hafızasında, bilinçte ve çevreyle bağlantısında ciddi kopukluklar yaşamasıyla ortaya çıkar. DKB’nin, doğrudan “karakter” ile ilgili olması, karakterin kendi içinde iyi-kötü çatışması barındırması ve travmalarla bağlantılı olması gibi pek çok nedenden dolayı güçlü bir “dramatik” malzeme sunar. Bu nedenle DKB, Hollywood başta olmak üzere tüm dünyada önemli bir film konusu olarak öne çıkar. Fakat DKB tanılı bireyler, çoğunlukla tehlikeli birer “canavar” olarak tasvir edilir. Bu araştırmada ise anaakım yaklaşımın aksine, gerçek hayat hikayelerinden yola çıkarak farklı temsil biçimlerini esas alan “Alias Grace”, “Sybil” ve “Üç Ruhlu Kadın” yapımları incelenmiştir. DKB fenomenini, klinik gözlemle somutlaştıran bu üç yapımdan hareketle oluşturulan psikopatolojik tablolar değerlendirilmiştir. Yapılan analizlerde, söz konusu yapımların hastalığın kurgusal/fantastik dışavurumuna değil, gerçekçi seyrine odaklanan dramatik bir yol haritası çıkardığı sonucuna ulaşılmıştır.