The Effect of Mindfulness Training on Sexual Function and Self-Esteem in Married Women: A Quasi-Experimental Study with Follow-Up
Mohammad Bakhtavar, Ghorban Fathi Aghdam, Mojtaba Amiri Majd
Family and Health خانواده و بهداشت February 21, 2026 DOI: 10.82205/fhj.2026/1231331 (opens in new tab)
Study at a glance
AI-extracted from the abstract| Characteristics | Quasi-experimental study Peer reviewed |
|---|---|
| Sample size | 60 |
| Population | Married women aged 25-45 with sexual dysfunction in Tabriz, Iran |
| Duration | 8 weekly 90-minute sessions; 4-month follow-up |
| Measures | Female Sexual Function Index (FSFI), Coopersmith Self-Esteem Inventory (CSEI) |
| Topics | Meditation |
| Key findings | Mindfulness training significantly improved sexual function over time, with effects maintained at four-month follow-up, but did not produce intervention-specific improvements in self-esteem; the self-esteem gains appeared general rather than attributable to the mindfulness program. |
Abstract
هدف: هدف این مطالعه نیمهآزمایشی، بررسی اثربخشی آموزش ذهنآگاهی بر کارکرد جنسی و عزت نفس زنان متأهل مبتلا به اختلال عملکرد جنسی بود. روش: این پژوهش بخشی از مطالعهای بزرگتر است که سه مداخله را مقایسه میکند؛ اما مقاله حاضر بر مقایسه گروه آموزش ذهنآگاهی و گروه کنترل تمرکز دارد. شصت زن متأهل ۲۵ تا ۴۵ ساله از شهر تبریز بهصورت هدفمند انتخاب و بهطور تصادفی در چهار گروه ۱۵ نفره تقسیم شدند. ابزارهای گردآوری داده شامل شاخص عملکرد جنسی زنان (FSFI) و پرسشنامه عزتنفس کوپرسمیت (CSEI) بودند. مداخله ذهنآگاهی مبتنی بر برنامه کاهش استرس (MBSR) در ۸ جلسه هفتگی ۹۰ دقیقهای اجرا شد. دادهها با تحلیل واریانس آمیخته (Mixed ANOVA) تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد آموزش ذهنآگاهی تأثیر معناداری بر بهبود عملکرد جنسی در طول زمان داشت (اثر زمان: F=12.002, p<0.001؛ تعامل زمان×گروه: F=5.828, p=0.001)، که این بهبود در پیگیری ۴ ماهه نیز پایدار بود. در خصوص عزتنفس، اثر زمان معنادار بود (F=12.83, p<0.001)، اما تعامل گروه × زمان معنادار نبود (F=1.384, p=0.259)؛ که نشاندهنده بهبود عمومی نه خاص به مداخله است. نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهند که آموزش ذهنآگاهی رویکردی مؤثر و غیرتهاجمی برای بهبود عملکرد جنسی در زنان متأهل بهویژه در زمینه فرهنگی ایران است. با این حال، تغییرات معنادار در عزتنفس ممکن است به مداخلات گستردهتری نیاز داشته باشد. محدودیتها: حجم نمونه نسبتاً کوچک و عدم کنترل فعال از جمله محدودیتهای این پژوهش است. پیشنهاد میشود مطالعات آینده با طرح تصادفیسازی کامل و گروههای بزرگتر انجام شود.