Bilinçli Farkındalık (Mindfulness) ve Perinatal Ruh Sağlığı: Bir Sistematik Derleme

Perinatal anxiety and depression are common and can harm mother and infant health. Because psychotropic medication carries risks during pregnancy and breastfeeding, non-pharmacological support is important. This review analyzed 16 studies published between January 2016 and April 2021, drawn from an initial 18,250 publications, examining mindfulness-based programs. Results indicate that eight-week mindfulness-based programs reduce perceived stress, anxiety, depressive symptoms, and postpartum depression in pregnant women. These programs also increase mindfulness and self-compassion levels. Mindfulness-based practices appear effective for reducing stress, anxiety, and depression during the perinatal period while enhancing mindfulness.

Study at a glance

Abstract

Giriş: Perinatal dönemde anksiyete ve depresyon gibi ruhsal sorunlar yaygındır. Bu sorunlar anne ve bebek sağlığı açısından birçok olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir. Gebe ve emziren kadınlar için psikotrop ilaç kullanımıyla ilişkili potansiyel riskler nedeniyle bu kadınlara farmakolojik olmayan yaklaşımlar ile destek sağlamak önemlidir. Bilinçli farkındalık temelli uygulamaların perinatal ruh sağlığı sorunlarının çözümünde yeni bir yaklaşım olduğuna dair bilgiler olsa da etkinlikleri hakkında yeterli kanıtlar bulunmamaktadır.Amaç: Bu derlemenin amacı perinatal ruh sağlığını desteklemek amacıyla gebelik ve doğum sonrası dönemde bilinçli farkındalığın (mindfulness) etkinliği hakkında güncel bilgi ve çalışmaları sistematik olarak analiz etmektir.Yöntem: Literatür taraması, Ocak 2016 - Nisan 2021 tarihleri arasında yayınlanmış çalışmaları içermektedir. Literatür taraması için “Mindfulness”, “Meditation”, “Pregnancy”, “Prenatal”, “Perinatal” ve “Postpartum” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Google Scholar, PubMed, Cochrane ve Science Direct veri tabanlarında tarama yapılmıştır. Tarama sonucunda 18.250 yayına ulaşılmış olup, kriterleri sağlayan 16 çalışma derleme kapsamına alınmıştır.Bulgular: İncelenen çalışmaların sonucuna göre gebe kadınlara uygulanan sekiz haftalık bilinçli farkındalık temelli programların gebelerdeki algılanan stres, anksiyete ve depresif belirtiler ile postpartum depresyon düzeyini azalttığı belirlenmiştir. Bilinçli farkındalık temelli programların gebelerin bilinçli farkındalık ve kendine şefkat düzeylerini artırdığı görülmüştür.Sonuç: Bilinçli farkındalık temelli uygulamalar perinatal dönemde stres, anksiyete ve depresyon düzeyini azaltmakta, bilinçli farkındalık düzeyini artırmaktadır.