Sporcuların Bilinçli Farkındalık Düzeylerinde Cinsiyet Farklılıkları: Türkiye Popülasyonuna İlişkin Bir Meta-Analiz Çalışması
Yasin Altın, Burhan Özkurt
Sportif Bakis Spor ve Egitim Bilimleri Dergisi March 15, 2026 DOI: 10.70736/spjses.327 (opens in new tab)
Study at a glance
AI-extracted from the abstract| Characteristics | Meta-analysis Peer reviewed |
|---|---|
| Sample size | 8,238 |
| Population | Athletes in studies conducted in Turkey |
| Key findings | The authors report that gender has a small effect on athletes' mindfulness and its subscales (awareness, non-judging, refocusing), with differences not pronounced. They found that mean age and age standard deviation negatively predicted effect sizes, suggesting gender differences may be more evident in younger and more age-heterogeneous groups. |
Abstract
Bu meta-analiz çalışması, sporcuların bilinçli farkındalık (mindfulness) düzeylerindeki farklılıkları cinsiyet açısından sistematik bir şekilde incelemek ve bu farklılığa ilişkin ortalama etki büyüklüğünü ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Türkiye popülasyonunda yürütülen araştırmalarla sınırlandırılmıştır. Dâhil edilme ölçütlerini karşılayan 26 çalışma meta-analize dâhil edilmiştir. Bu çalışmaların örneklem büyüklüğü 182 ile 532 arasında değişmekte olup, toplam 8238 katılımcıdan elde edilen veriler kullanılmıştır. 26 çalışmaya dayalı olarak hesaplanan 75 etki büyüklüğü meta-analize dâhil edilmiştir. Analizler, R (4.5.1) yazılımında metafor ve psych paketleri ile gerçekleştirilmiştir. Tüm çalışmalardaki değişkenler için Hedge’nin g etki büyüklüğü hesaplanarak bilinçli farkındalık, farkındalık, yargılamama ve yeniden odaklanma değişkenleriyle ilgili rastgele-etkiler modeli kurulmuştur ve potansiyel moderatörlerin etkisi karma-etkiler modeli ile incelenmiştir. Bulgular sporcularda cinsiyetin bilinçli farkındalık özelliği ve bu özellikle ilgili alt ölçekler (farkındalık, yargılamama, yeniden odaklanma) üzerinde küçük etkiye sahip olduğunu, cinsiyet farklılıklarının belirgin olmadığını göstermiştir. Moderatör analizlerde bilinçli farkındalıktaki cinsiyet farklılıklarına ilişkin etki büyüklükleri üzerinde yaş ortalaması ve standart sapmasının negatif yönlü yordayıcı etkisi olduğu en dikkat çekici bulgu olarak elde edilmiştir. Sonuç olarak, cinsiyetin bilinçli farkındalık üzerindeki etkisi sınırlıdır. Yaşla ilgili potansiyel etkiler, cinsiyet farklılıklarının daha genç yaş gruplarında ve yaş aralığının daha geniş olduğu heterojen gruplarda daha belirgin hale gelebileceğini göstermektedir.