William James’in Gifford Konferansları ve The Varieties of Religious Experience İsimli Eserinin Yankıları Üzerine Bir Analiz
Marife Dini Araştırmalar Dergisi September 8, 2019 DOI: 10.5281/zenodo.3344390 (opens in new tab)
Study at a glance
AI-extracted from the abstract| Characteristics | Theoretical or philosophical paper Peer reviewed |
|---|---|
| Keywords | William james Dini tecrübe Pragmatizm Gifford konferansları |
| Key points | Argues that religious experiences, even when pathological by strict psychiatric criteria, are inspired and should be sympathetically understood and justified. |
Abstract
James, Gifford Konferanslarına ilk resmi daveti 1898 yılında almıştır. Aslında "betimsel" ve "metafizik" olmak üzere iki seri olarak planlanan konferanslar, "betimsel" bölümün beklenmedik şekilde uzaması sebebiyle tek bölüm olarak sunulabilmiş ve "metafizik" bö- lüm bir başka vesileyle ele alınmak üzere ertelenmek durumunda kalmıştır. Konferansla- rın ilk serisi ise 16 Mayıs 1901’de Edinburgh’da başlamıştır. 1902 yılında basıma hazır hale getirilen bu konferanslar "The Varieties of Religious Experience, a Study on Human Nature (Dini Tecrübenin Çeşitleri, İnsan Doğası Üzerine Bir Çalışma)" adıyla kitap olarak yayınlanmıştır. Bu kitap da en az konferanslar kadar ciddi bir başarı elde etmiştir. James, dini tecrübeleri bu tecrübeler katı psikiyatrik ölçütlere göre patolojik olarak de- ğerlendirilse de olağanüstü karakteri sebebiyle bir anlamda ilham edilmiş olarak görerek sadece tasvir etmekle kalmayıp aynı zamanda haklılaştırmaktadır. O, inanan insanın bi- lincinin sıcaklığını tıpkı hissedildiği gibi taşımaya çalışmış, bireyin dini değerleri yücelt- mesiyle ilgilenmiştir. Ona göre bu duyguların ifade edilebilmesi için bu duygulara sempa- tik bir yaklaşım gösterilmelidir. Dolayısıyla kitabın özellikle son kısmında, dini tecrübe iddialarının James tarafından savunulduğu görülmektedir. James’in şahsında felsefe, dinî tecrübenin hakikatini teyit etmiştir.